مرور یک پرونده جنجالی/ چرا صالحی امیری قربانی شد؟بخش سوم

در دو گزارش قبلی در اینجا و اینجا پیرامون اتهاماتی که از تریبون مجلس توسط الیاس نادران علیه دکتر صالحی امیری وزیر پیشنهادی وزارت ورزش و جوانان در یکشنبه 5 آبان ماه سال 92 مطرح شد، نکاتی را به شکل مستند و مستدل مبذول داشتیم. اکنون در سومین بخش از گزارش به اتهامی خواهیم پرداخت که دیگر نماینده تهران و یار همیشه همراه نادران یعنی احمد توکلی پیرامون مقالات و کتب تالیفی دکتر صالحی امیری متوجه وی کرده و مدعی شده است که این حجم از آثار اعم از انتشار کتب و مقالات علمی نمی تواند کار یک فرد باشد.   

توکلی در سایت شخصی اش الف نیز در همان برهه و همان روز این ادعاها را تکرار کرده و مدعی شده است که درج این تعداد آثار علمی نمی تواند کار یکنفر باشد و به تلویح و تصریح مدعی دزد علمی از سوی دکتر صالحی شده است و از طرف دیگر وی را به سوء استفاده از جایگاه علمی خود در مرکز تحقیقات و مدیر مسئولی نشریه مدیریت فرهنگی متهم می کند و ادعا دارد که صالحی امیری مقالات دانشجویان را به نام خود انتشار داده و بواسطه سابقه حضور در دستگاه های اطلاعاتی افراد ترسیده و این عمل را می پذیرفته اند!!!. او با این پیش زمینه به نمایندگان متذکر می شود که نباید به چنین فردی با این سوابق رای اعتماد داده و مدیریت یک وزارتخانه را به وی سپرد.

حال اصل ماجرا چه بوده ؟ آیا این اتهام بزرگ واقعیتی در عمل داشته است؟ آیا همانگونه که توکلی مدعی شده دکتر صالحی، مدعی تالیف این تعداد آثارعلمی از اساس بوده است؟ و در وجه دیگر آیا او تالیفات افراد دیگر را به نام خود انتشار داده است؟ سابقه صالحی امیری در امور پژوهشی و علمی آیا با طرح چنین اتهاماتی همخوانی دارد؟

در ادامه گزارش سعی خواهیم کرد به صحت و سقم این ادعاها پرداخته و به این سئوالات جواب بدهیم.

1-    یکی از اصلی ترین سئوالات توکلی پیرامون چاپ 20 عنوان کتاب طی سال ١٣٨٧است که جملگی آنها منتسب به صالحی شده و از این نکته استنتاج به عمل آمده که چون وی و هیچ کس دیگر در عمل نمی توانسته این تعداد کتاب را تالیف کند، پس سرقت علمی رخ داده است.

اتهامی که ناشی از ناآگاهی مفرط نسبت به ساز و کار چاپ کتب و آثار علمی از سوی مرکز تحقیقات استراتژیک است و بواسطه این ناآگاهی سرقت علمی به عنوان یک اتهام بزرگ به یک شخصیت علمی وارد آمده که در عمل هیچ اعتبار و واقعیتی نداشته و در بهترین حالت ناشی از ناآگاهی می تواند باشد . نکته ای که در ادامه آن را شرح و بسط خواهیم داد.

یکی از انواع محصولات پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک "پژوهشنامه" است که در قالب کتاب به چاپ رسیده و در کنار سایر آثار تولیدی، یکی از پرمراجعه‌ترین خروجی‌های این مرکز نیز هست.

هر پژوهشنامه حول یک موضوع مشخص (مانند سرمایه اجتماعی) شامل 5 مقاله علمی و یک مقاله ترجمه توسط 6 نفر از پژوهشگران تألیف و تنظیم گردیده و نظارت و راهبری این مقالات توسط معاونت پژوهش‌های فرهنگی یا مدیر گروه پژوهشی ذیربط انجام می‌پذیرد. طبیعی است با توجه به تعدد نویسندگان، ذکر عنوان «زیر نظر» برای اخذ مجوز انتشار (فیپا) از وزارت ارشاد جهت تقبل مسئولیت نظارت و حقوقی اثر همانند روال طبیعی سایر مراکز پژوهشی در این معاونت جاری بوده چنانکه چاپ و تولید سایر معاونت‌ها در این مرکز نیز بر این اساس انجام می‌گیرد. ضمن آنکه اسامی کامل نویسندگان مقالات در پژوهشنامه ها درج می‌شود.

نکته آنکه طی 8 سال گذشته تعداد 120 عنوان پژوهشنامه توسط معاونت پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی چاپ و منتشر گردیده است که از این تعداد 49 عنوان زیر نظر صالحی امیری و 71 عنوان زیر نظر مدیرگروه‌های پژوهشی مربوطه انجام گرفته است. طبق روال معمول این معاونت جهت رعایت حقوق پژوهشگران، اسامی همه دست اندرکاران اجرایی، علمی و نویسندگان در شناسنامه و مقدمه آثار مربوطه درج می گردد.

با این اوصاف نه تنها صالحی امیری مدعی تالیف این تعداد کتاب نشده بلکه نام نویسندگان و گردآورندگان تمامی این آثار بطور واضح در آن ها درج شده و تنها بر اساس ساز و کار مدون مجموعه مرکز تحقیقات و دیگر نهادهای پژوهشی نام مسئول مربوطه نهاد موصوف با توجه به الزامات حقوقی و قانونی در کتاب به عنوان ناظر درج می گردد اما مشخص نیست برغم تمامی این نکات بدیهی چرا قلب واقعیت آشکار صورت می پذیرد و برای ضربه زدن به حیث علمی و آبروی یک مدیر 30 ساله از تریبون های عمومی نکاتی مطرح می شود که در عمل هیچ واقعیتی نداشته و با رندی خاصی تنها بخشی از واقعیت برای بازی با افکار عمومی انتشار می یابد و آن قسمتی که همه چیز را واضح ومبرهن می کند به عمد نادیده گرفته می شود.

2-    توکلی در ادعای دیگری گفته است که طی قراردادی که میان دانشگاه آزاد و مرکز تحقیقات انجام پذیرفته این مرکز ماموریت می یابد که برای دانشگاه کار پژوهشی انجام دهد ( او اصل این قرار داد را هم قابل تامل و مشکل دار عنوان می کند) وی در ادامه تاکید می کند که 100 پروژه 15 میلیون تومانی تعریف می شود و مرکزفی المجلس نیمی از مبلغ را خود برداشته و بقیه را به پژوهشگران می دهد و پس از انجام کار نیز برخی مقالات به اسم آقای صالحی امیری و دانشجوی تحقیق کننده منتشر می شود.   

اما اسناد و مدارک گویای چیز دیگری است و نشان می دهد که ادعاهای توکلی هیچ صحت و سقمی ندارد.

الف) طبق قرارداد شماره 314118/10 (مورخ 29/11/85) انجام 100 پروژه تحقیقاتی توسط مرکز تحقیقات استراتژیک برای دانشگاه آزاد طبق عناوین پژوهشی مورد نیاز و اعلامی دانشگاه آزاد، مابین آقایان دکتر روحانی (ریاست مرکز تحقیقات استراتژیک) و دکتر جاسبی (ریاست دانشگاه آزاد) توافق گردید.

ب) کلیه پروژه‌های پژوهشی توسط پژوهشگران معتبر دانشگاه‌های کشور با حضور آقای دکتر روحانی و شورای پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک، منطبق با ضوابط علمی (اعم از ارائه پروپوزال، تصویب پروپوزال در شورای پژوهشی مرکز، تعیین گروه نظارت و داوری و...) بر اساس ضوابط پژوهشی کشور به انجام رسیده است.

ج) هیچ‌یک از محققان و مجریان طرح‌ها در حوزه‌های پژوهشی فرهنگی ـ اجتماعی، سیاست خارجی، اقتصادی، حقوقی ـ فقهی، و روابط بین‌الملل دانشجوی صالحی نبوده و این نکته نیز یک اتهام بزرگ و دروغ است. اثبات این نکته با یک نامه رسمی به مرکز تحقیقات و درخواست اسناد قابل اثبات بوده که آقای توکلی می گوید طی تحقیقات به آن دست یافتم اما ایشان یک نامه هم به نهاد مربوطه نمی زند تا صحت و سقم ادعای خود را اثبات کند. نکته جالب آنکه از اساس میزان مبلغ مورد ادعایی نیز مقرون به صحت نیست. توکلی مدعی شده که مرکز تحقیقات پنجاه درصد مبلغ قرار داد را از هر پروژه ای دریافت کرده است در حالیکه بر اساس کیفیت طرح ها و حجم نفر ساعت هر طرح مبلغ به آن اختصاص یافته و اینطور نبوده که به شکل فله ای ! میالغ تقسیم گردد. ضمن آنکه مرکز30 درصدمبلغ قرار داد را به عنوان پیش پرداخت ازدانشگاه آزاد دریافت می کند 

ه) توکلی مدعی چاپ مقالات دانشجویان دکترا پس از پایان پژوهش توسط صالحی امیری شده است. او این نکته را با اطمینان ذکر کرده و مدعی است که با تحقیق کامل به آن دست یافته اما او هیچ مدرکی در این خصوص منتشرنکرده و خوب است با ارائه مدرک مستند حقانیت سخنان خود را اثبات کند.  

جالب است بدانید محمود احمدی‌نژاد نیز یک بارچنین ادعایی در این خصوص مطرح و پس از پاسخ مستدل مرکز تحقیقات به آن ادعای کذب و خلاف واقع، هیچ‌گاه اعتراف به اشتباه و اظهارات ناحق خود نکرد و خوب است آقای توکلی با توجه به نکات فوق جسارت بیان اشتباه را داشته باشند. نکته جالب آنکه این قرار داد به تمامی زیر نظر رئیس مرکز یعنی رئیس جمهوری فعلی منعقد شده و تشکیک در کم و کیف آن از این حیث هم محل سئوال بوده و جالب است پیرامون آن پاسخ واضح و روشنی مبذول داشته شود.

3-    اتهام عجیب و غریب دیگری که نسبت به صالحی امیری مطرح شده و ناشی از عدم اطلاع نسبت به کم و کیف بدیهی ارائه مقالات علمی است به حجم مقالات منتشره و ارائه مقالات مشترک به نام صالحی امیری و دانشجویان دکتری باز می گردد. توکلی مدعی شده که تعداد مقالات منتشر شده با نام صالحی غیر طبیعی بوده و اندازه آن نشان می دهد که این مقالات نمی تواند کار وی به تنهایی باشد.

این ادعا ازیک جهت درست است تالیف این همه مقالات علمی توسط یک نفر ممکن پذیر نیست اما آقای توکلی توجه نکرده که نام صالحی به عنوان استاد راهنما در این مقالات علمی و پژوهشی آمده و این یک امر عادی و مسبوق به سابقه است که در همه دانشگاه ها و مراکز علمی داخلی و خارجی انجام می پذیرد و مشخص نیست آقای توکلی چرا به این نکته بدیهی توجه نکرده اند و آیا تا این میزان عدم اطلاع نسبت به این ساز و کار بدیهی توسط ایشان که دکترا دارند! و نماینده مجلس هستند توجیه پذیر است؟ شاید همه عجله برای قطور کردن پرونده ایشان را به ورطه این اهمال آشکار انداخته است!.

در این رابطه مختصر باید گفت: مطابق عرف و مقررات رایج در وزارت علوم و دانشگاه آزاد اسلامی، هرکدام از دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی پس از تکمیل رساله خود بایستی حداقل یک مقاله در مجلات معتبر علمی و پژوهشی چاپ کنند و قید نام استاد راهنما در این باره الزامی است. بر همین اساس صالحی امیری همانند بسیاری از اساتید دیگر به‌صورت مستمر استاد راهنمای تعداد زیادی از دانشجویان ارشد و دکتری بوده و به مثابه کلیه اساتید گروه دانشکده محل تدریس اش، هم‌زمان حداقل مسئولیت راهنمایی 10 عنوان و مشاوره 20 عنوان رساله را عهده‌دار بوده فلذا طبیعی است که حجم مقالات منتشره با نام وی در مجلات مختلف افزایش یابد و از این منظر هیچ‌گونه سقفی تعریف نشده است. به‌ویژه که وی در واحد علوم و تحقیقات تدریس می کند که تمام دانشجویان آن در مقاطع تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل هستند. پس این ایراد آقای توکلی هم از اساس فاقد اعتبار است چون ایشان استاد راهنما بوده اند و نه تالیف کننده مقالات، ضمن آنکه درج نام استاد راهنما الزامی است و وی و همکارانش بطور متداول سالانه نامشان به عنوان مشاور و استاد راهنما در ده ها مقاله علمی درج و ثبت می گردد.

4-    در بخشی از نامه، توکلی به مدیر مسئولی صالحی امیری در مجله علمی "مدیریت فرهنگی" اشاره کرده و عنوان داشته که وی با سوء استفاده از جایگاه خود از الزام قانونی چاپ یک مقاله در دو شماره پا فراتر گذاشته و در سال 86 در هفت شماره پیاپی مقاله داشته و با این وصف مرتکب سوء استفاده از موقعیت اداری برای ارتقای علمی شده است!. در این خصوص هم ذکر چند نکته لازم است.

این مجله صرفا برای ارتقای سطح آگاهی و دانش اساتید و دانشجویان در رشته مدیریت فرهنگی انتشار می یابد و جالب آنکه این مجله از مجلات مصوب علمی و پژوهشی وزارت علوم نیست پس ادعای مربوطه از اساس از حیز انتفاء ساقط است. دکتر صالحی امیری در طول سال 86 تا 88 (سال مورد ادعا) مدیر مسئول این مجموعه نبوده است. مقالات این فصل نامه توسط دانشجویان دوره ارشد به‌صورت مشترک با نام استاد راهنما چاپ می‌گردد و از اساس در آن مقطع، هیچ‌گونه سقفی برای چاپ مقالات تعریف نشده است. جالب آنکه صالحی همزمان مدیرمسئول و صاحب‌امتیاز فصلنامه علمی و پژوهشی راهبرد فرهنگی و اجتماعی وابسته به پژوهشکده تحقیقات راهبردی است که طی دو سال گذشته (7 شماره منتشره این مجله) حتی یک مقاله به نام وی چاپ نشده است.

5-    در بخشی از نامه به شکل رندانه قصد القای این نکته وجود دارد که صالحی بواسطه جایگاه سابق خود در نهادهای امنیتی دانشجویان و اساتید را در راستای منویات خود تحت فشار گذشته و آنان با ارعاب با وی همکاری کرده اند!. سخنانی که با یک شوخی ناجونمردانه و تخریب جایگاه فرصت طلبانه، تطابقی نعل به نعل دارد . مگر کار قانونی در ساختارهای امنیتی نظام جمهوری اسلامی محل ایراد است؟ از کی تا بحال آقای توکلی هم نظر با اپوزیسیون برانداز شده اند؟ از اساس مگر فردی که در نهاد امنیتی مدتی مشغول بوده باید توانایی و تخصص و تجارب خود را به کنار بنهد و خانه نشین شود؟ مگر نه اینست که در نهادهای امنیتی متخصص نرین و کارآمد ترین افراد به کار گرفته می شوند فارغ از این نکات فردی در آن سطح با آن تجارب و جایگاه علمی مگر نوجوان تازه به بلوغ رسیده است که بخواهد از سابقه حضور خود در نهادهای امنیتی سوء استفاده کند؟. از سوی دیگر صالحی امیری در تمام دوران هشت سال دولت احمدی نژاد که به کار علمی و پژوهشی مشغول بوده نه تنها سمتی در هیچ دستگاهی نداشته که مغضوب و مورد پرسش بوده و حال باید پرسید با چه پشتوانه ای وی می توانسته چنین تهدیداتی داشته باشد؟؟؟ ضمن آنکه وی از اساتیدی است که در پرسش نامه های دانشگاه که بی نام و عنوان پر می شود رضایت 97 درصدی دانشجویان را داشته و چگونه چنین برچسب های ناچسبی به وی قابل الصاق است؟

پرباری کارنامه علمی و پژوهشی صالحی امیری نکته ای نیست که بتوان براحتی از آن گذشت. وی یک دهه است که به کار اندیشه ورزی اشتغال داشته و در طول این مدت هم‌زمان مدیریت و هدایت کلان 10 مرکز پژوهشی را بر عهده داشته و علاوه بر آن تالیفات وی طی ده سال گذشته شامل بر؛ تأمل در خصوص مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی در کشور (دو تألیف)، مدیریت مسائل قومی (یک تألیف)، دیپلماسی فرهنگی (یک تألیف)، مسئولیت اجتماعی (یک تألیف) که جملگی اززمره مسائل راهبردی و استراتژیک کشور است او با توجه به تجربیات سه دهه ای خود در حوزه اجرا به این موضوعات حاق و کلان نگاه تخصصی داشته و تالیفات پرباری در این زمینه ها دارد.

تالیفاتی که با رفرنس های متعدد از سوی دانشجویان و اساتید دانشگاه روبرو بوده است. پژوهش های تالیف شده در زمان مدیریت صالحی در معاونت پژوهشی، فرهنگی مرکز تحقیقات در فرآیند سیاست گذاری های کلان نظام جمهوری اسلامی بسیار به کار گرفته شده و حجم عظیم کارهای به عمل آمده به جای آنکه مورد تشویق و تایید قرار بگیرد مورد تخریب نامنصفانه قرار می گیرد. عملکردهایی که با کمترین امکانات و با بالاترین میزان کارایی و بهره وری عرضه شده و حتی صالحی در دوران مدیریت خود جز حقوق ماهیانه برای این حجم خدمات هیچ دریافتی نداشته است.

حال جای این سئوال از آقای توکلی و دوستان ایشان باقی می ماند که چرا و با چه علت و با کدام حجت شرعی و اخلاقی چنین اتهاماتی را از رسانه های عمومی مطرح کرده و به درخواست ها برای پاسخگویی صالحی نسبت به شبهات قبل از جلسه رای اعتماد توجه نکردند. سخنان و اتهاماتی که بر اساس اسناد فوق الذکر محلی از اعراب نداشته و بیشتر دامن زنی به منازعات سیاسی و برآمده از تسویه حساب های جناحی است.

این گزارش ادامه دارد.....  

در ادامه اسنادی را می بیند که طی آن تمامی مقالات علمی دانشجویان با ذکر نام آنها آمده از طرف دیگر در تالیفات کتب نیز به نگارندگان اشاره شده و بوضوح تنها زیر نظر بودن تالیفات از سوی دکتر صالحی امیری مورد اشاره قرار گرفته است.