نقشه تندروها برای کابینه

شاید بتوان مصادره دولت روحانی را مهم‌ترین تاکتیکی دانست که رسانه‌ها و چهره‌های ارشد محافظه کار در هفته‌های پس از انتخابات دنبال کرده‌اند. پایه گذار این تاکتیک سیاسی در واقع روزنامه کیهان بود که از فردای انتخابات مدعی پیروزی اصولگرایان و شکست اصلاح طلبان شد و در نوشته‌های خود بار‌ها تاکید کرد که حسن روحانی چهره‌ای اصولگراست و تعلق خاطری به اصلاح طلبان ندارد.   در جریان مراسم تحلیف و پس از آنکه لیست اعضای پیشنهادی کابینه توسط روحانی به مجلس معرفی شد نیز فاز تازه‌ای از این تاکتیک پیاده شد. حسین شریعتمداری مدیر مسوول کیهان در یادداشتی با ادعای اینکه روحانی در انتخاب برخی اعضای کابینه تحت فشار اصلاح طلبان قرار گرفته است از اعضای مجلس خواست که با رای عدم اعتماد به برخی از وزیران پیشنهادی، به رییس جمهور کمک کنند. روحانی البته در کنفرانس مطبوعاتی سه شنبه هفته گذشته‌اش پاسخی صریح به کیهان داد و گفت که برای انتخاب اعضای کابینه تحت فشار نبوده و از همه وزیران پیشنهادی دفاع می‌کند اما این دفاع قاطع هم باعث عقب نشینی محافظه کاران تندرو نشده است. حرف آن‌ها مشخص است و در یک کلام می‌گویند که مجلس نباید به وزیرانی رای اعتماد دهد که یا اصلاح طلب به حساب می‌آیند یا در جریان تحولات پس از انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ موضعی مشخص در حمایت از حکومت نگرفته‌اند.

اعلام برائت کنید تا وزیر شوید

برخی از وزیران کلیدی کابینه در تیررس حملات محافظه کاران قرار دارند. بیژن زنگنه وزیر پیشنهادی نفت، جعفر میلی منفرد وزیر پیشنهادی علوم، محمدجواد ظریف وزیر پیشنهادی امور خارجه، محمدعلی نجفی وزیر پیشنهادی آموزش و پرورش و علی ربیعی وزیر پیشنهادی کار و امور اجتماعی در دایره هشدار مجلس برای کسب رای اعتماد قرار دهند. برخی چهره‌های محافظه کار هم طی روزهای اخیر احتمال رد صلاحیت آن‌ها را پررنگ از قبل طرح کرده‌اند. روح‌الله حسینیان٬ عضو شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان مجلس روز شنبه (۱۹ امرداد) در گفتگو با ایسنا پیش بینی کرده است که ۲۰ درصد وزرای پیشنهادی روحانی به خاطر «زاویه نگرفتن» با «فتنه» از مجلس رای اعتماد نگیرند. 

محمد بیاتیان٬ یک عضو هیات رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم پیش‌بینی کرده که ۲۰ درصد کابینه روحانی نخواهد توانست از مجلس رای اعتماد بگیرد. 

این اظهارات در شرایطی بیان می‌شود که مجلس شورای اسلامی هفته گذشته با فراخواندن برخی از وزیران پیشنهادی از آن‌ها خواسته بود موضع خود در قبال حوادث سال ۱۳۸۸ را شفاف کنند.

در همین راستا «بهروز نعمتی »٬ عضو فراکسیون «رهروان ولایت» مدعی شده که برخی وزیران پیشنهادی حسن روحانی در نشست کمیسیون‌ها از حوادث سال ۱۳۸۸ عذرخواهی کرده‌اند. او گفته که «بعضی از وزرای پیشنهادی اذعان کردند که بعد از سخنان رهبر معظم انقلاب در ۲۹ خرداد سال ۸۸ از آن حوادث برائت جسته‌اند.» و برخی نیز «مغرورانه رفتار می‌کنند که مجلس این موضع را نخواهد پذیرفت.»

علی‌محمد بزرگواری دیگر عضو این فراکسیون نیز گفته که مجلس علی‌رغم «لابی‌های گسترده» به آن دسته از وزرایی که حاضر به عقب‌نشینی از مواضع خود درباره سال ۸۸ نباشند٬ رای اعتماد نمی‌دهد. بر اساس گزارش‌ها، علی ربیعی٬ وزیر پیشنهادی وزارت کار٬ محمود علوی وزیر پیشنهادی وزارت اطلاعات و محمدجواد ظریف وزیر پیشنهادی وزارت امور خارجه از جمله کسانی هستند که از آن‌ها درباره وقایع سال ۸۸ پرسش‌هایی شده است.

تنگ شدن حلقه برای روحانی

تلاش برای عدم رای اعتماد به برخی از وزیران پیشنهادی کابینه روحانی با واکنش‌هایی هم روبرو شده است. واکنش‌هایی که عمدتا از سوی اصلاح طلبان طرح می‌شود و هدف آن متوجه کردن حسن روحانی نسبت به مخاطراتی است که در صورت کوتاه آمدن در برابر فشار محافظه کاران گریبان او را خواهد گرفت. در همین حال محمد جواد حق‌شناس عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی روز شنبه (۱۹ مرداد) ضمن دفاع از کابینه روحانی به فشارهایی مبنی بر ممانعت استفاده از اصلاح طلبان در ترکیب هیات دولت اذعان کرد. او گفت: «من فکر می‌کنم که آقای روحانی می‌توانست از توان اصلاح طلبان و محبوبیت آن‌ها در جامعه استفاده بیشتری کند.» ابوالقاسم سرحدی‌زاده وزیر اسبق کار هم طی گفتگویی با خبرگزاری ایلنا به اعضای مجلس هشدار داد که همکاری لازم را با دولت برای تشکیل کابینه انجام دهند. او گفت: «در صورتی که نمایندگان مجلس همکاری‌های لازم را با کابینه دولت منتخب انجام ندهند به صورت ناخواسته با دشمنان هم صدایی کرده‌اند که همین هم صدایی با دشمنان ننگ است.» این سخنان در واقع نوعی دعوت از مجلس برای رای اعتماد به کلیه وزیران پیشنهاد شده کابینه روحانی است با این وجود مشخص نیست که مجلسی‌ها در ‌‌نهایت چه تصمیمی خواهند گرفت.

نظامی هم تعارفی ندارند

هشدارهای محافظه کاران درباره رای عدم اعتماد به برخی وزیران روز به روز پررنگ‌تر می‌شود و هیچ بعید نیست که این هشدار‌ها دولت روحانی را در اولین فاز فعالیت با دستندازی مهم روبرو کند. برخی چهره‌های تراز اول نظامی که در سالهای گذشته ورودی مستقیم به حوزه سیاسی داشته‌اند، در حلقه هشدار دهندگان درباره رای اعتماد به کابینه هستند. علی سعیدی٬ نماینده ولی فقیه در سپاه پاسداران روز چهارشنبه (۱۶ امرداد) به سایت «دفاع پرس» گفته بود: «برخی از وزرای پیشنهادی در گذشته از خطوط قرمز عبور کرده‌اند و باید افرادی به کابینه جدید بیایند که در راستای مبانی نظام گام برداشته و باور حقیقی به ولایت فقیه داشته باشند.» حسن فیروز‌آبادی٬ رئیس ستاد کل نیرو‌های مسلح نیز در سخنانی با مضمون مشابه گفته: «نمایندگان مجلس امروز در این لحظات باید رسالت سنگین حسن مدرس را برای دولت روحانی به کار ببرند و به امام، شهیدان، اسلام ناب، تدبیر رهبر عزیز و ملت توجه کنند.» احمدرضا رادان٬ جانشین فرمانده پلیس نیز بدون اشاره مستقیم به کابینه روحانی گفته است: «نمی‌گذاریم فتنه‌گران از پنجره دیگری وارد شوند.»

کنار هم گذاشتن این اظهارنظر‌ها به خوبی بیانگر تلاش‌های آشکار و پنهان جهت رای اعتماد به برخی از وزیران پیشنهادی کابینه است. چنانچه این تلاش‌ها با موفقیت همراه شود آن وقت باید منتظر واکنش روحانی ماند. او وعده داده بود که تسیلم فشار‌ها نخواهد شد. عملکرد وی در صورت رای عدم اعتماد به برخی وزیران پیشنهادی‌اش می‌تواند ملاکی مهم برای سنجش ادعای‌اش باشد