با عینک واقع نگری کابینه را دید بزنیم

 آقا شنیده ای که فلانی وزیر بهداشت شد؟ دیدی وزیرارشاد را چه کسی گذاشتند؟ای آقا من این آدم را قبول ندارم روحانی برای چی این افراد را گذاشته؛ یعنی بهتر از این ها پیدا نمی شد؟

این  جملات بی گمان به گوش شما آشناست  هنوز کابینه معرفی نشده و اسامی به شکل رسمی قطعی نگردیده، سیلی از این واکنش های آنی و مقطعی و البته دفعی در محافل سیاسی وحتی در گعده های دوستانه و شب نشینی های خانوادگی براه افتاده و کار از سایت و روزنامه و خبرگزاری ها نیز گذشته و به کف خیابان و تاکسی و اتوبوس نیز رسیده است.

اینجا ایران است با مردمانی که با هر سطح سواد و با هر میزان از تخصص در رشته های مختلف، در یک خصیصه مشترک و متفق القول اند؛ آنان سیاستمدارانی متبحرند که به رمز و رازهای نامکشوف وادی پر هیبت سیاست چنان اشراف دارند که گویی از همان بدو طفولیت صبح گاهان با وزیر خارجه بریتانیا ناشتایی صرف نموده و عصرگاه پیرامون آریستوکراسی و مولفه های الیگارشی درساختارهای حاکمیتی کلاسیک رساله دکتری می نوشته اند. اینکه ملت شریف و نجیب ایران درطول سده اخیر و بیش تر و پیش تر از تمامی ملت های جهان سوم با ادبیات سیاسی معاصر آشنا شده و برای نیل به شاخصه های مردم سالاری مجاهدت وثیق کرده و هزینه ها پرداخته اند که کسی شک ندارد و البته اینکه مردم ما سیاسی نگر هستند نیز در جای خود موهبتی گرانسنگ بوده و برخوردار از مزایای ویژه است و در واقع در این مقال سیاست زدگی و نگاه ساده انگارانه و سطحی نگر محل ایراد بوده و مورد نقد قرار می گیرد.

نگاه و برداشت هایی که بدور از زاویه دید تخصصی به منصه ظهور رسیده و چون ملهم از نگاه کارشناسی و تامل نگرانه نیست امر سیاسی را بورطه پندارها و گفتارهای خاله زنکی تقلیل می دهد و ناخودآگاه افکار عمومی را نیز در این حالت موجی دچار تشتت و اعوجاج می کند و خواه ناخواه زمینه را برای سوء استفاده اپورتونیست ها فراهم می آورد؛ نکته ای که پاشنه آشیل این اظهار نظرهای ساده انگرانه بوده و در جهت به بیراه بردن فضای سیاسی فرصتی بکر است. با این اوصاف و برای دوری جویی از بسط فضای ناسالم نیازمند هوشیاری؛ متانت و صبر توده های مردم پیرامون معرفی اعضای کابینه ایم و لازم است که گروه های الیت و نخبگان با تشریح شرایط موجود و ضرورت ها و الزامات و همچنین اختیارات رئیس جمهور منتخب ملت صحنه را آنگونه که هست برای مردم تشریح و تبیین کرده و نگذارند که در فضای احساسی زمینه برای موج سواری فرصت طلبان و سهم خواهان فراهم آید. در پی نکاتی در همین خصوص به شکل فهرست وار ارائه می شود:

1-      ارائه لیست و گمانه زنی یکی از کار ویژه های رسانه ای در ایامی است که مخاطبین به دنبال کسب اخبار و دریافت اطلاعات پیرامون لیست اعضای کابینه هستند و زمینه مساعد در افکار عمومی خواه ناخواه رسانه ها را به سمت و سوی پاسخگویی به میل مخاطبین سوق می دهد اما نکته کلیدی در این میانه آنجاست که تمامی گمانه زنی ها هر چند موثق و با عیار خلوص بالا؛ تا زمانیکه رئیس جمهور منتخب به شکل رسمی و قانونی لیست وزرای مد نظر خود را به مجلس ارائه نداده نمی تواند محل قضاوت و ایراد گیری باشد.

2-      هر آن کس که بنابر شاخصه ها و مولفه های مد نظرش به رئیس جمهور منتخب رای داده انتظار دارد که وزرای معرفی شده از سوی وی با آن معیارها همخوانی و تطابق داشته باشد و الا خود را مغبون می یابد اما نکته آنجاست که از یکسو از میان این 18 میلیون و اندی رای دهنده قطعا تفاوت نگرش و دیدگاه وجود دارد و رئیس جمهور موظف است که با برقراری توازن و منطبق با شعارهای اعلامی مواضع و رویکردهای خود را به منصه ظهور برساند، ضمن آنکه وی نه تنها رئیس جمهور این 18 میلیون که هفتاد و پنج میلیون ایرانی نه در محدوده جغرافیای خودمان که در تمامی جهان است و باید با لحاظ منافع ملی و جامعیت نگری به نحوی عمل کند که بتواند رضایت مندی را در سطوح متکثرتری رقم بزند و بدیهی است که در این میان جلب رضایت همگان نه ممکن است نه مقدور و نه حتی لازم. حال باید گفت آنان که به قواعد دموکراسی باور دارند و مشی روادارانه سیاسی را تبلیغ و ترویج می کنند باید با لحاظ این مولفه ها واکنش نشان داده و تنها قائم به دایره شمول منویات خود به قضاوت برنخاسته و موضع گیری نکنند که در اینصورت نقض غرضی آشکار به منصه ظهور رسیده است.

3-      بسیاری از اصلاح طلبان و تحول خواهان بدرستی عنوان می کنند که رای مردم به دکتر حسن روحانی برآمده از میل به تغییر و ایجاد تحولات ملموس در روندهای موجود و اتخاذ سیاست های تعاملی و همپوشان و بازگشت به روندها و رویکردهای مردم مدارانه بوده و با توجه به شعارهای اعلامی دکتر روحانی وی مورد اقبال و استقبال حاملان و همراهان این گفتمان تغییر خواهی قرار گرفته و انتخاب گردیده است و آنان اکنون انتظار دارند که وی منطبق بر همین شاخصه ها کابینه ای برگزیند که مهره های آن به شکلی تام و تمام همراه و همدل با این رویکردها بوده وعقبه سیاسی شان نیز موید همین نکته باشد اما حقیقت آنست که تعیین اعضای کابینه تنها بر عهده شخص رئیس جمهوری نبوده و مولفه های بسیاری در آن دخیل اند . ترکیب اضلاع و اجزای مجلس؛ ملاحظات بالادستی و فرا متنی؛ اهرم های ذینفوذ در ساخت قدرت سیاسی و چندین و چند گزاره دیگر نیز بر فرآیند تعیین وزرا تاثیر و تاثر دارند و رئیس جمهوری هم منطبق بر قانون و هم متاثر از درایت و عاقبت اندیشی سیاسی باید این نکات را لحاظ کرده وبتواند یک تعادل موزون را در جهت پیشبرد اهداف خود با کمترین اصطکاک و بیشترین بهره وری رقم بزند و بدیهی است در این میانه یکسو نگری و تندروی و خود محوری جایگاهی نداشته و از اساس هم با رویکردهای تعادل محورانه رئیس جمهور منتخب تطابقی ندارد. دوستان گاه منتقد به ترکیب وزرا نیز معرفی چهره ها برای کابینه را  باید از این لحاظ مورد مداقه قرار داده و آن را نه یک نقطه ضعف که برآمده از ظریف نگری و دقت نظر درراستای نیل به چشم انداز مطلوب در افق بلند مدت ببینند و بجای تقبیح آن را شایسته تامل و ستایش بدانند

4-      گذشته از تمامی این نکات بر اساس مولفه های دموکراسی که هیچ شک و شبهه ای بدان وارد نیست این حق رئیس جمهور منتخب است که با توجه به برگ اعتمادی که ملت به وی اعطا کرده وزرا و افراد کابینه را آنگونه که مایل است چینش کند و چهره هایی را که همفکر و همراه خود می پندارد بر گزیند. البته بدیهی است که مسئولیت عملکردها نیز منطبق بر این اختیارات بر عهده وی بوده و شخص رئیس جمهوری باید در قبال آن پاسخگو باشد و اگر مردم عملکردها را مطلوب قلمداد نکنند می توانند وفق اصول دموکراسی در مرحله بعدی وی و همفکرانش را وقعی ننهند و گزینه دیگری را بر گزینند و بطور دقیق همین فعل و انفعالات است که وجه تمایز ساختارهای سیاسی ضابطه مند با حاکمیت های خودکامه و یا جوامع بی قاعده و آنارشیستی را هویدا می کند.

به هر تقدیر قاعده انصاف و عقلانیت حکم می کند که در خصوص معرفی افراد کابینه با لحاظ تمامی مولفه ها، متانت و صبوری لازم مصروف داشته شده و از واکنش ها هیجانی و فاقد اعتدال نگری اجتناب ورزیده و بدور ازجنجال افکنی موج سواران آنچه در حقیقت وجود دارد مورد دقت نظرقرار گیرد، که این قافله عشق در منزل اول است و ره بسیار و نا خیرخواهان در کمین.